Author Archives: Patryk Ziarko
SUMMANUS
W rei. rzymskiej bóg nocnego nieba i nocnej pogody. Np. błyskawice pojawiające się za dnia przypisywano Jowiszowi, a w nocy – S. Jego kult do Rzymu miał być wprowadzony wraz z sabińskimi obrzędami przez Titusa Tatiusa. S. posiadał własną świątynię przy Circus Maximus, ale z czasem został on wchłonięty przez Jowisza. SUMUGAN (sumer.), Szakan (bab.) – sumeryjski bóg opiekujący się dzikimi zwierzętami i trzodą na terenach wyżynnych. Zlecił mu to Enki w czasie swej podróży nad rzekę Tygrys, o czym mówi wstęp do sumeryjskiego mitu o potopie. Z wyglądu S. był podobny do Enkidu. Ma też S. pewne cechy bóstwa chtonicznego. Wg lamentacji na śmierć Gilgamesza, spotyka się S. z tymże bohaterem w świecie podziemnym. W babilońskim micie o Gilgameszu, w widzeniu sennym, jakie miał Enkidu przed swą śmiercią, S. występuje jako mieszkaniec świata podziemnego. SUNDZATA (malinka Sunjata) – bohater z Mali (Afryka), zwany Lwem Mandingów, który odrestaurował królestwo Ghany, odbijając je Sosso. Zgodnie z eposem o S. jego matka – Sogolon Kedżi – była wcieleniem bawolej mocy, ujarzmionej przez ojca – księcia Mandingów. Narodziny S. zwiastował grom. Przez całe dzieciństwo niedorozwinięty nagle stanął na nogach i wyrwał baobab z korzeniami. Wtajemniczony w misteria łowieckie Simbon został znakomitym myśliwym siłaczem. Bronił słabych i niewinnych, był wielkoduszny nawet dla wrogów. Wystąpił przeciwko zabójcy swojej rodziny – Sumaoro, królowi Soninke i wielkiemu czarownikowi. Przy pomocy swej siostry czarownicy, która poślubiła Sumaoro, poznał jego słabe strony, zniszczył moc fetyszy. Sprzymierzony z buntownikami-kowalami pokonał najpierw syna Sumaoro – Sosso-Balli, potem zniszczył armię Sumaoro, wyzwolił tereny Mandingu, w końcu zaś obiegł i zdobył stolicę Sosso. Odbudował Niani i ustanowił je stolicą reaktywowanego cesarstwa Mandingo.
SUIJIN
Shintoistyczne bóstwo wody, zamieszkujące źródła, studnie, jeziora i stawy. S. wyobrażany jest najczęściej w postaci smoka, węża, ryby lub – kappy. SUKUNABIKONA, Sukunahikona (jap. „Doglądający Zsyłania Mieszania Zdrowotnych Ziół”) – bóstwo panteonu shintoistycznego, wielkości -• krasnoludka, syn – Kamimusubiego, opiekun lekarzy, zielarzy i farmaceutów. Wg Kojiki, S. pojawił się w ubraniu z piór strzyżyka na łódce zrobionej ze skórki owocu. Przybył z kraju Toko- yo-no kuni („Kraina Nieprzemijalności / Nieśmiertelności”) do Izumo. S. jest ważną postacią mitów związanych z Izumo i – Ókuninushim (Ókuninushi zobaczył go przybywającego łódką). S. jest głównym bóstwem m.in. w świątyniach: Kimbu-jinja na górze Kimbu (prefektura Yamagata) i w Sakatsukura-Isozaki-jinja (prefektura Ibaraki). SULEJMAN – w muzułmańskiej tradycji – Salomon obdarzony siłą magiczną, zna mowę ptaków, może wywoływać silny wiatr, jest właścicielem pierścienia (szmaragdowe oczko przyniósł mu z raju archanioł Dżabrail (Gabriel), który zapewnia mu władzę nad duchami ziemi i powietrza.
SUGAWARA-NO MICHIZANE, Tenjin, Temman-tenjin
Bohater narodowy Japonii (845-903), członek dworu cesarskiego, wybitny poeta i uczony o ambicjach politycznych, deifikowany pośmiertnie i czczony jako bóg nauki, poezji i kaligrafii. Jako niewygodny polityk S. M. skazany został w 901 r. na banicję do Dazaifu na Kyushu, gdzie zmarł 2 lata później. S. M. uważany jest przez lud japoński za niewinną ofiarę podłych politycznych sztuczek. Tradycja składania hołdu S. M. w licznych świątyniach zwanych Temmangu wywodzi się prawdopodobnie z wiary ludowej w gniewne i mściwe duchy goryo (przeważnie duchy przedwcześnie zmarłych bohaterów, późniejszych herosów). Zaraz po śmierci S. M. kraj nawiedziły zarazy, pożary i wszelkie katastrofy. W krótkim też czasie zmarło wiełu jego przeciwników politycznych. Lud orzekł, iż to zemsta ducha niewinnego bohatera. W 923 r. cesarz zrehabilitował pośmiertnie S. M. Ponieważ duch bohatera nadal się mścił, aby udobruchać goryo, S. M. został w 986 r. deifikowany. W 947 r. wybudowano główną świątynię poświęconą S. M., zwaną Kitano-temmangu (lub Kitano-jinja) w Kioto, w której czczony jest jako Tenjin („Bóg Niebiański”) lub jako Temman-tenjin („Bóg Niebiański Wypełniający Niebo”). Druga główna świątynia kultu Tenjina to Dazaifu-temmangu na Kyushu.
STAALOWIE
W mit. lapońskiej złowrogie duchy lub olbrzymy, głupie, chełpliwe i chciwe, pożerające ludzi, zwłaszcza dzieci. Podczas polowania na kolejną ofiarę stają się niewidzialne, ale można je usłyszeć, gdyż wędrując pogwizdują. STRZYBÓG (słow. Stribog – prawdopodobnie od strojiti – „ład”, ster – „siew”, stryj – „brat ojca”, lub śrtri – „zniszczenie”) – wschodniosłowiański bóg, wymieniony w Powieści dorocznej jako posiadający swój posąg w Kijowie za Włodzimierza. W Słowie o wyprawie Igora wiatry zostały nazwane wnukami S. Interpretowany jako bóg żywiołu powietrza, groźny i niszczący bóg wojny, ew. „Piękny Bóg”, opiekun siewu i rozdawca bogactw. STRZYGI, wampirzyce (z łac. striges od strix – „sowa”) – w folklorze słowiańskim złe żeńskie demony duszące ludzi i żywiące się ich krwią. Wyobrażane jako odrażające kobiety, mogące przybierać postać sowy lub czarnego ptaka. W pewnych wersjach s. to czarownice latające nocami i wysysające krew i mleko krowom. Męskie s. to strzygonie. Por. upiory. SUCELLOS („Dobrze Uderzający, Trafiający”) – w mit. galijskiej bóstwo czasami identyfikowane z – Dagdą. Jego atrybutem jest młot, ale pojawia się również z beczką lub naczyniem do picia, często towarzyszy mu pies. Młot i pies wskazywałyby na związek S. ze światem podziemnym, natomiast beczka i naczynie symbolizowały płodność. Jego towarzyszką była NantosveIta.
