Kategoria: Jak rysować potwory
TRISTAN
W mit. celtyckiej (walijskiej, brytańskiej) siostrzeniec Marka, króla Kornwalii. Udał się do Irlandii, aby sprowadzić swojemu wujowi narzeczoną Izoldę. Zabił smoka, który siał postrach w Irlandii, i wyruszył z Izoldą do Komwalii. W czasie podróży, przez pomyłkę, oboje wypili napój miłosny przeznaczony dla Marka i zostali kochankami. TROLLE (sisl., 1. poj. troll, troll) – w mit. Germanów pn. górskie olbrzymy strzegące skarbów, głupie, brzydkie i niebezpieczne z powodu ogromnej siły i wrogości wobec człowieka (kradły bydło i pożerały ludzi) lub złośliwe karły zamieszkujące skalne groty, kradnące ludzkie niemowlęta i sprowadzające złą pogodę. Wierzono, że t. płci żeńskiej przybierają różne postacie i uwodzą młodych mężczyzn. Zob. thursy. TRÓJCA ŚWIĘTA – określenie tajemnicy boga w chrześcijaństwie. Jeden z podstawowych dogmatów tej religii sformułowany na soborach nicejskim I z 325 r. i konstantynopolitańskim I z 381. Głosi on, że Bóg posiada jedną naturę (istotę, substancję) i 3 równe sobie osoby, z których: a) wg katolicyzmu Duch Święty pochodzi od Ojca i Syna (łac. Filioąue), b) wg prawosławia – od Ojca przez Syna. Wszystkie 3 osoby są odwieczne i posiadają pełnię świętości, choć pozostają względem siebie w pewnych relacjach. Dyskutowane w III i IV w. problemy zależności między Bogiem Ojcem a Jezusem i Duchem Świętym doprowadziły do wprowadzenia do wyznania wiary terminu współistotny (gr. homousios) odnoszącego się do relacji między Synem i Ojcem (sobór I w Nicei), oraz do uznania Ducha za „Pana i Ożywiciela”. T. Ś. przedstawiana jest geometrycznie jako trójkąt, niekiedy wpisany w okrąg.
TOTOCHTIN
W rei. azteckiej bóstwa pulque, napoju alkoholowego z agawy, znane też pod nazwą centzon t. („czterysta królików”). Niektóre z nich mają bardziej wyraziste sylwetki i noszą własne imiona, np. Macuiltochtli („Pięć Królik”) czy Patecatl, który wraz ze swą małżonką – Mayahuel był przywódcą t. TOYOUKE (jap. „Niewiasta, Która Wzbrania Marnotrawić Wiele Jadła”) – shintoistyczna bogini zboża i obfitego pożywienia, uważana za córkę boga źródeł Wakumusuta (lub utożsamiana z tym bóstwem). T. utożsamiana bywa również z Ógetsu-hime – córką – Izanagiego i Izanami. Jej shintai (przedmiot, przez który przejawia się bóstwo i który je symbolizuje) stanowi wiązka dojrzałych kłosów ryżu. Należała do najważniejszych bóstw. T., która zamieszkiwała świątynię Manai w kraju Tamba, przeniosła się do gekü („przybytek zewnętrzny”) świątyni w Ise (Ise-jinja) na prośbę bogini – Amaterasu, która zamieszkuje naikü („przybytek wewnętrzny”) tejże świątyni. Bogini obfitego pożywienia utożsamiana jest również z -+ Inari (bóstwo ryżu) i czczona w licznych świątyniach Inari. Zob. też Tsukiyomi. TRIPTOLEMOS – w mit. greckiej heros lokalny czczony zwłaszcza w Eleuzis (koło Aten). Początkowo uważano go za króla Eleuzis, później za syna króla Keleosa i Metanejry. W nagrodę za gościnność u pary królewskiej Demeter nauczyła ich syna T. uprawy roli i poleciła mu rozpowszechniać tę umiejętność wśród ludzi. W ten sposób T. stał się jednym z dobroczyńców ludzkości. Ustanowił też kult Demeter w Eleuzis oraz święta ku jej czci, Tesmoforie. Po śmierci T. został w Hadesie jednym z sędziów, obok Ajakosa, Minosa i Radamantysa.
TORE (efe „Las”)
Istota najwyższa Pigmejów Efe znad Ituri (Afryka), u innych Pigmejów zwany Epilipili, i Khmvum, Kalisia, Arebati. Las jest fizyczną manifestacją siły duchowej, mocy kosmicznej megbe. T. jest upostaciowieniem jej źródła, fizycznie wyobraża ją wegetacyjna potencja lasu. Efektem jej działania jest szczęście i powodzenie łowieckie, skuteczność, siła fizyczna, autorytet człowieka. T. mieszka w dziuplach starych drzew, jamach ziemnych. Kiedy kroczy, słychać, jak w marszu ociera się o konary drzew. Jest przede wszystkim Ojcem Ludzi i Panem Dzikiej Zwierzyny, pozwala myśliwym chwytać i zabijać swoje zwierzęta, skoro jest im to konieczne do życia. Od niego zależy powodzenie w łowach, prowadzi myśliwych do zwierzyny i kieruje strzałami, sprawiając, że mogą trafić w żywy cel. Czasowo zamieszkuje Księżyc, skąd śledzi czyny ludzi. Czasami przyjmuje postać olbrzymiego słonia-samotnika Gor(u), ojca i władcy wszystkich słoni i patrona myśliwych. Jako słoń dźwiga niebo na grzbiecie, grzmot jest jego rykiem. Jest wszechwiedzący, niczego się przed nim nie zatai. Każdy, kto umiera, jednoczy się z T., powracając na Księżyc lub do lasu w formie energii duchowej. TORNRAK, inua (eskim. tornaq – „dusza”, „duch”) – eskimoskie istoty demoniczne, duchy przyrody mieszkające we wzgórzach, jeziorach i skałach. T., zwykle wyobrażane w postaci jednonogich karłów lub olbrzymów, mają ambiwalentny charakter, szkodzą ludziom, ale pokonane przez kandydata na szamana stają się zwykłe jego duchami opiekuńczymi. Najpotężniejszy z nich, Torngarsoak – „Wielki Duch”, władca morskich stworzeń u Eskimosów Labradoru, pojawia się w postaci białego niedźwiedzia lub człowieka o ciele pokrytym oczami.
TONATIUH
W rei. azteckiej bóg słońca. Nazywano go też m.in.. Piltzintecuhtli Xiuhpiltontli („Drogocenny i Szlachetny Młodzieniec”), Temoctzin („Ten, Który Zachodzi”), Tonametl („Promień / Ciepło Światła”), Yaomiąui („Zabity w Walce”), Ipalnemouani („Ten, przez Którego Żyjemy”). W codziennej wędrówce po niebie towarzyszyli mu od wschodu do zenitu polegli wojownicy lub jako jeńcy wojenni złożeni w ofierze, a od zenitu do zachodu cihuateteo. Obcowanie z nim w Ichan Tonatiuh Ilhuicac („Domu Słońca w Niebie”) było dla zmarłego największym szczęściem. Im więcej dziur w swej tarczy miał wojownik (tj. im dzielniej walczył za życia), tym lepiej mógł widzieć T., a także ofiary, które składali mu na ziemi krewni i bliscy. W przedstawieniach antropomorficznych T. miał twarz pomalowaną na czerwono, a na głowie pióropusz z orlich piór. Na słynnym „kamieniu słońca” znajdującym się w Museo Nacio- nal de Antropologia w stolicy Meksyku widnieje pośrodku twarz T. z wyciągniętym językiem, który jest jednocześnie symbolem noża używanego przez kapłanów do rozcinania klatki piersiowej ofiary, a po obu stronach twarzy dwa serca ludzkie w szponach orła, tj. w rękach Słońca.
