Postać z chińskiego kultu oficjalnego, centralnie celebrowanego od czasu wsch. dynastii Han. Kult ten miał tylko jedną świątynię obejmującą swym wpływem całe cesarstwo, która dziś znajduje się w Pekinie. Pierwotnie ołtarz ofiarny był ziemnym kopcem, później jego forma uległa przekształceniu i był budowany w formie systemu wznoszących się jeden nad drugim tarasów. Ofiary składano z bydła, zbóż i wina. T. jest’pierwiastkiem yang, w symbolice Księgi Przemian (Yijing) jest ojcem zapładniającym rodzącą świat – Di („Ziemię”). Jest siłą kreacji związaną z aktywnością, ruchem i mocą czasu, który jest jego podstawą. Dla kosmosu T. jest jego dynamiką. W stosunku do człowieka stanowi naturę  mędrców, siłę cnoty władcy i wyższą część natury (hsing) ludzi i wszystkich innych stworzeń ożywionych i nieożywionych. Jest najwyższym władcą, którego syn (cesarz), na mocy jego dekretu (tianming – „Wola Niebios”) sprawuje władzę w Kraju Środka. Ta funkcja zarezerwowana była jedynie dla cesarza, który jako najwyższy kapłan składał ofiary przy ołtarzu T. Poprawność wykonywanych przez niego aktów rytualnych wpływała na porządek wszechświata (niedopełnienia i pomyłki były przyczyną klęsk żywiołowych lub wewnątrzpaństwowych niepokojów), był bowiem tym, który odnawiał i utrzymywał harmonijny związek człowieka z siłami natury. Gdy jego osobista kwalifikacja moralna była najwyższej próby, to i równowaga sił we wszechświecie była stabilna. Zwykły, pozbawiony prawości człowiek zakłócał naturalny bieg rzeczy, a gdy pozbawionym cnoty był cesarz, to skutki tego były odpowiednio bardziej katastrofalne.

Patryk Ziarko

W mit. Germanów pn. praprzodek niewolników, syn – Eddy i Riga. Był niezgrabny, grubokościsty i garbaty, ale też silny, zręczny i pracowity. Jego żona Thir, brzydka i niechlujna, urodziła mu 12 synów i 9 córek. THRUD (sisl. Thrudhr) – w mit. Germanów pn. córka – Thora, prawdopodobnie tożsama z nie nazwaną z imienia córką tego boga, którą asowie przyrzekli Alwisowi, a być może także z walkirią
o identycznym imieniu. W folklorze niemieckim Trudę (Drude, Drut) to duch w kobiecej postaci, zazwyczaj złowrogi, zmora dusząca ludzi po nocach, wiedźma. THURSY (sisl., 1. poj. thurs, thuss) – w mit. Germanów pn. częste określenie olbrzymów, czasem używane zamiennie z nazwą trolle. Władcą t. miał być posiadający ogromne bogactwa Thrym, który ukradł Thorowi młot Mjóllnir, żeby wymienić go na Freyję, i którego – asowie przechytrzyli, odzyskując młot podstępem, nie oddawszy mu Freyi za żonę. TIAMAT (akad. „Morze”) – bogini babilońska, jedno z bóstw pierwotnych, uosobienie oceanu wody słonej. W babilońskim eposie Enuma elisz występuje obok swego męża Apsu, oceanu wód słodkich, i wezyra Mummu, jako rodzicielka bogów. Kiedy Apsu i Mummu przedstawiają plan zniszczenia młodszych bogów z powodu ich dokuczliwego hałasowania, T. protestuje. Jednakże po wykryciu zamiaru Apsu i Mummu przez Boga Ea i pokonaniu ich przez niego T. stwarza wojsko z 11 smokami, na których czele stawia Kingu, swego drugiego męża, przekazując mu tabliczki przeznaczenia. Na wezwanie Ea walkę z T. podejmuje bóg – Marduk. Pokonuje ją za pomocą sieci, wiatrów i strzały. Rozłupawszy T. jak rybę, z jednej jej połowy tworzy niebo, a z drugiej ziemię. T. przedstawiana była w postaci smoka.

Patryk Ziarko

Ogromnie popularny egipski bóg czasu, magii, pisma, języka i Księżyca wyobrażany w ikonografii pod postacią ibisa lub pawiana. T. był czczony przez wpływowy stan pisarzy, jako wynalazca pisma i pan mądrości. Głównym ośrodkiem jego kultu było Hermopolis (eg. Sznumu) w środkowym Egipcie. Powiązania rodzinne T. są niejasne: w Tekstach Piramid uchodzi za brata – Ozyrysa, w teologii memfickiej jest „językiem” Ptaha, w późnych mitach występuje nawet jako zrodzony z głowy Seta, po połknięciu przez niego nasienia – Horusa. W mit. występuje głównie w roli wezyra i wysłańca najwyższego boga. W opowieści o ucieczce Oka Słonecznego T. nakłania je do powrotu i przywraca w ten sposób porządek w świecie. W mitach ozyriańskich jest kochankiem matki bogów Nut i udziela jej jako pan kalendarza 5 dodatkowych dni potrzebnych na poród bogów. W walce Ozyrysa z Setem popiera początkowo Seta, lecz niebawem przechodzi na stronę – Izydy i – Horusa. Jako lekarz i mag składa i ożywia pokrajane ciało Ozyrysa i leczy wyrwane oczy Horusa. Na Sądzie Umarłych pełni rolę niezawodnego sekretarza notującego wynik próby ważenia uczynków. T. spisał również w księdze „słowa mocy”, które stanowią klucz do panowania nad całą widzialną i niewidzialną rzeczywistością. Poszukiwania owej Księgi Thota stanowią kanwę wielu opowiadań mitycznych związanych z cherej chebet (- Dżedi, – Neneferkap- tah, Chaemwese). Grecy identyfikowali T. z – Hermesem, a pogańscy gnostycy przypisywali mu literaturę hermetyczną i nazywali – Hermesem Trismegistosem („Trzykroć Wielkim”).

Patryk Ziarko

W mit. Germanów pn. olbrzym, ojciec Skadi. Pragnąc zachować wieczną młodość, porwał Lokiego i zażądał od niego jako okupu jabłek – Idun. Loki wydał podstępnie łatwowierną Idun olbrzymowi, ale potem, zmuszony przez gwałtownie starzejących się bogów do sprowadzenia Idun z powrotem do Asgardu, siedziby – asów, wykradł ją T. Gdy Loki, odziany w sokolą szatę – Freyi, uciekał dzierżąc w szponach Idun zamienioną wraz z jabłkami w orzeszek, T. przybrał postać orła i ruszył w pościg, podczas którego, już na obrzeżach Asgardu, wpadł w zasadzkę zastawioną przez asów i poniósł śmierć. Na wieść o tragicznym zgonie ojca Skadi przywdziała zbroję i ruszyła do Asgardu, aby go pomścić. Asowie nakłonili ją jednak do ugody. W ramach rekompensaty Odyn rzucił oczy T. na niebo i uczynił z nich 2 gwiazdy. THOR (sisl. Thórr) – w mit. Germanów pn. potężny, rudowłosy bóg burzy i płodności, syn Fjorgyn lub Jord i Odyna, mąż Sif, ojciec – Thrud, – Magniego i Modiego, uważany za obrońcę bogów i ludzi, pogromca olbrzymów; zabił m.in. Hrungnira i Geir- roda (1). Jego atrybuty to cudowny młot Mjóllnir, żelazna rękawica, pas mocy i wóz zaprzężony w 2 kozły, którym zwykle podróżował, prawie zawsze zmierzając w kierunku Jotunheimu, „Kraju Olbrzymów”. Do najbardziej znanych podróży T. należy wyprawa po kocioł Hymi- ra, podczas której stoczył pojedynek ze swym największym wrogiem, Midgardsormem, a także wyprawa po skradziony Mjóllnir, na którą wyruszył przebrany za Freyję w stroju ślubnym, udając boską oblubienicę władcy thursów. T. był dobrodusznym osiłkiem, tęgim piwoszem i żarłokiem o niezbyt lotnym umyśle. Jednakże, zaangażowany emocjonalnie, potrafił przechytrzyć mądrego Alwisa. Gdy nadejdzie koniec świata, zmierzy się raz jeszcze z Midgardsormem i obaj poniosą śmierć. Jego południowogermańskim odpowiednikiem był Donar.

Patryk Ziarko