TO KABINANA I TO KARWUWU

U Gunantuna (Melanezja) para stwórczych duchów, synów To Lagulagu, uosabiających pozytywny i negatywny aspekt stworzonego świata. To Kabinane był herosem kulturowym tworzącym pożyteczne i właściwe rzeczy: tuńczyki, równiny, piękne kobiety, bębny rytualne. To Karwuwu, przedrzeźniając go, stworzył wszystko, co złe i niewłaściwe: śmierć, rekiny, góry, głód, wojny, kazirodztwa itd. Uniemożliwiając swej matce zmianę skóry, sprowadził też śmierć na świat. TOCI (azt. „Nasza Babka”) – w rei. azteckiej jedna z bogiń-matek, nazywana też Teteo Innan („Matka Bogów”), Tlalliyollo („Serce Ziemi”), Temazcalteci („Babka Kąpieli Parowych”), patronka wróż-
bitów, znachorów, zielarzy, akuszerek i łaźni parowych, uważana za matkę Cinteotla. Przedstawiana była jako kobieta dojrzała z twarzą pomalowaną w połowie na biało, w połowie na czarno. Ze skóry ściągniętej z uda przeznaczonej dla niej ofiary sporządzano maskę, którą nosił kapłan Cinteotla. Całą skórę (poza wyciętym kawałkiem z uda) przywdziewał kapłan T. Składano jej również ofiary bezkrwawe (kwiaty, tytoń). TOERIS (eg. T3 wrt – „Ta Wielka”) – egipska bogini, opiekunka ogniska domowego przedstawiana w postaci hipopotamicy z grzbietem krokodyla, łapami lwa i ludzkimi rękoma. Uważana za niezawodną opiekunkę niemowląt.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

TLALTECUHTLI

W rei. azteckiej bóstwo ziemi płci męskiej lub żeńskiej w postaci wielkiego kajmana, identyfikowane z potworem o imieniu Cipactli lub łączone z nim w małżeńską parę. Wg jednego z mitów, bogini T. miała we wszystkich częściach ciała oczy i usta kąsające jak dzikie zwierzęta. Została zniesiona z wysokości na wody znajdujące się w dole przez Quet- zalcoatla i – Tezcatlipokę, którzy następnie, przybrawszy postać dwóch ogromnych węży, rozerwali ją na pół, z górnej części ciała, bogini (z ramionami) tworząc ziemię, z dolnej niebo. Wierzono, że T. zawodzi nocą, domagając się ofiar z ludzkich serc i krwi, i że nie zamilknie ani nie wyda plonów, dopóki się jej nie nakarmi i nie napoi. TLAZOLTEOTL (azt. „Bogini Nieczystości”) – w rei. azteckiej jedna z bogiń-matek (por. Coatlicue), zwana też Tlaeląuani („Zja- daczka Nieczystości”), patronka narodzin, miłości i oczyszczenia, związana z płodnością i księżycem, uważana za matkę – Cinteotla. Przed T. ludzie wyznawali swe grzechy. Jej wizerunki widniały na budynkach łaźni. Przedstawiano ją często w postaci rodzącej kobiety, odzianej w skórę zdartą z ludzkiej ofiary.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

TLALOKOWIE

W@ rei. azteckiej bogowie deszczu i gór, spokrewnieni z Chalchiuhtlicue i Huixtocihuatl, synowie Tlaloka, który czasem uchodził za ich stwórcę. T. było 4, każdy w innym kolorze (por. cinteteo, chakowie), lub wielu, niewielkiego wzrostu. Przebywali w siedzibie Tlaloka. Każdy z nich miał w jednej ręce naczynie, którym czerpał wodę deszczową z 4 kadzi stojących na głównym placu Tlalocanu, a w drugiej kij (gdy rozbijał nim naczynie, powstawał grzmot). Wg mitu o odkryciu kukurydzy, t. przechwycili ziarna wydobyte przez Nanahuatla z „Góry Naszego Pożywienia”. Jako właściciele kukurydzy pojawiają się też w jednym z mitów o upadku Tollan, do którego mieli się pośrednio przyczynić, rozgrywając mecz w pelotę z tolteckim władcą Huemakiem. Stawką w meczu były pióra quetzala oraz równie cenne niebieskozielone kamienie. Gdy Huemac wygrał, t. dostarczyli mu nagrodę w postaci zielonej kukurydzy (liście – pióra, ziarna – kamienie), którą zwycięzca odrzucił ze wzgardą, domagając się prawdziwych piór i kamieni. Jego życzenie zostało spełnione, ale t. zabrali kukurydzę, co sprowadziło na Tollan klęskę nieurodzaju.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

TLALOC

W rei. azteckiej bóg deszczu i burzy, opiekun roślin, spokrewniony z tlalokami i Huix- tocihuatl, brat i małżonek – Chalchiuhtlicue, mąż Xochiquetzal uprowadzonej przez Tezcatlipokę. W pięknym i dostatnim Tlaloca- nie, tj. „Miejscu T.”, lokalizowanym na szczytach gór spowitych chmurami, przebywały też inne bóstwa deszczu i dusze ludzi rażonych piorunem, utopionych lub zmarłych na którąś z chorób związanych z wodą. Raj T. jest wyobrażeniem znacznie starszym niż „imperium” azteckie. Przedstawiony został bardzo plastycznie na jednym z fresków w Teotihuacanie, wielkim centrum religijno-kulturowym okresu klasycznego (tj. pierwszego tysiącl. n.e.). Tu też znajduje się tzw. piramida Quetzalcoatla, którą obok „Pierzastego Węża” zdobią wizerunki bóstwa będącego odpowiednikiem T. W Tenochtitlanie T. miał sanktuarium na szczycie głównej piramidy, sąsiadujące z sanktuarium – Huitzilopochtliego. Przedstawiany był zwykle w charakterystycznej masce, z ciałem pomalowanym na niebiesko. Składano mu liczne ofiary z ludzi.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn