THRAEL

W mit. Germanów pn. praprzodek niewolników, syn – Eddy i Riga. Był niezgrabny, grubokościsty i garbaty, ale też silny, zręczny i pracowity. Jego żona Thir, brzydka i niechlujna, urodziła mu 12 synów i 9 córek. THRUD (sisl. Thrudhr) – w mit. Germanów pn. córka – Thora, prawdopodobnie tożsama z nie nazwaną z imienia córką tego boga, którą asowie przyrzekli Alwisowi, a być może także z walkirią
o identycznym imieniu. W folklorze niemieckim Trudę (Drude, Drut) to duch w kobiecej postaci, zazwyczaj złowrogi, zmora dusząca ludzi po nocach, wiedźma. THURSY (sisl., 1. poj. thurs, thuss) – w mit. Germanów pn. częste określenie olbrzymów, czasem używane zamiennie z nazwą trolle. Władcą t. miał być posiadający ogromne bogactwa Thrym, który ukradł Thorowi młot Mjóllnir, żeby wymienić go na Freyję, i którego – asowie przechytrzyli, odzyskując młot podstępem, nie oddawszy mu Freyi za żonę. TIAMAT (akad. „Morze”) – bogini babilońska, jedno z bóstw pierwotnych, uosobienie oceanu wody słonej. W babilońskim eposie Enuma elisz występuje obok swego męża Apsu, oceanu wód słodkich, i wezyra Mummu, jako rodzicielka bogów. Kiedy Apsu i Mummu przedstawiają plan zniszczenia młodszych bogów z powodu ich dokuczliwego hałasowania, T. protestuje. Jednakże po wykryciu zamiaru Apsu i Mummu przez Boga Ea i pokonaniu ich przez niego T. stwarza wojsko z 11 smokami, na których czele stawia Kingu, swego drugiego męża, przekazując mu tabliczki przeznaczenia. Na wezwanie Ea walkę z T. podejmuje bóg – Marduk. Pokonuje ją za pomocą sieci, wiatrów i strzały. Rozłupawszy T. jak rybę, z jednej jej połowy tworzy niebo, a z drugiej ziemię. T. przedstawiana była w postaci smoka.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

THOT

Ogromnie popularny egipski bóg czasu, magii, pisma, języka i Księżyca wyobrażany w ikonografii pod postacią ibisa lub pawiana. T. był czczony przez wpływowy stan pisarzy, jako wynalazca pisma i pan mądrości. Głównym ośrodkiem jego kultu było Hermopolis (eg. Sznumu) w środkowym Egipcie. Powiązania rodzinne T. są niejasne: w Tekstach Piramid uchodzi za brata – Ozyrysa, w teologii memfickiej jest „językiem” Ptaha, w późnych mitach występuje nawet jako zrodzony z głowy Seta, po połknięciu przez niego nasienia – Horusa. W mit. występuje głównie w roli wezyra i wysłańca najwyższego boga. W opowieści o ucieczce Oka Słonecznego T. nakłania je do powrotu i przywraca w ten sposób porządek w świecie. W mitach ozyriańskich jest kochankiem matki bogów Nut i udziela jej jako pan kalendarza 5 dodatkowych dni potrzebnych na poród bogów. W walce Ozyrysa z Setem popiera początkowo Seta, lecz niebawem przechodzi na stronę – Izydy i – Horusa. Jako lekarz i mag składa i ożywia pokrajane ciało Ozyrysa i leczy wyrwane oczy Horusa. Na Sądzie Umarłych pełni rolę niezawodnego sekretarza notującego wynik próby ważenia uczynków. T. spisał również w księdze „słowa mocy”, które stanowią klucz do panowania nad całą widzialną i niewidzialną rzeczywistością. Poszukiwania owej Księgi Thota stanowią kanwę wielu opowiadań mitycznych związanych z cherej chebet (- Dżedi, – Neneferkap- tah, Chaemwese). Grecy identyfikowali T. z – Hermesem, a pogańscy gnostycy przypisywali mu literaturę hermetyczną i nazywali – Hermesem Trismegistosem („Trzykroć Wielkim”).

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

THJAZI

W mit. Germanów pn. olbrzym, ojciec Skadi. Pragnąc zachować wieczną młodość, porwał Lokiego i zażądał od niego jako okupu jabłek – Idun. Loki wydał podstępnie łatwowierną Idun olbrzymowi, ale potem, zmuszony przez gwałtownie starzejących się bogów do sprowadzenia Idun z powrotem do Asgardu, siedziby – asów, wykradł ją T. Gdy Loki, odziany w sokolą szatę – Freyi, uciekał dzierżąc w szponach Idun zamienioną wraz z jabłkami w orzeszek, T. przybrał postać orła i ruszył w pościg, podczas którego, już na obrzeżach Asgardu, wpadł w zasadzkę zastawioną przez asów i poniósł śmierć. Na wieść o tragicznym zgonie ojca Skadi przywdziała zbroję i ruszyła do Asgardu, aby go pomścić. Asowie nakłonili ją jednak do ugody. W ramach rekompensaty Odyn rzucił oczy T. na niebo i uczynił z nich 2 gwiazdy. THOR (sisl. Thórr) – w mit. Germanów pn. potężny, rudowłosy bóg burzy i płodności, syn Fjorgyn lub Jord i Odyna, mąż Sif, ojciec – Thrud, – Magniego i Modiego, uważany za obrońcę bogów i ludzi, pogromca olbrzymów; zabił m.in. Hrungnira i Geir- roda (1). Jego atrybuty to cudowny młot Mjóllnir, żelazna rękawica, pas mocy i wóz zaprzężony w 2 kozły, którym zwykle podróżował, prawie zawsze zmierzając w kierunku Jotunheimu, „Kraju Olbrzymów”. Do najbardziej znanych podróży T. należy wyprawa po kocioł Hymi- ra, podczas której stoczył pojedynek ze swym największym wrogiem, Midgardsormem, a także wyprawa po skradziony Mjóllnir, na którą wyruszył przebrany za Freyję w stroju ślubnym, udając boską oblubienicę władcy thursów. T. był dobrodusznym osiłkiem, tęgim piwoszem i żarłokiem o niezbyt lotnym umyśle. Jednakże, zaangażowany emocjonalnie, potrafił przechytrzyć mądrego Alwisa. Gdy nadejdzie koniec świata, zmierzy się raz jeszcze z Midgardsormem i obaj poniosą śmierć. Jego południowogermańskim odpowiednikiem był Donar.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

TĘCZOWY WĄŻ

Postać mityczna występująca na całym obszarze Australii, stanowiąca ponadklanowe zoo- morficzne ucieleśnienie życiodajnej i zarazem destrukcyjnej siły płodności, śmierci (także inicjacyjnej) i wód. T. W. jest panem deszczu, wypijającym z ziemi wody. Mieszka w każdym zbiorniku wodnym, tęcza jest jego cieniem, widzialną postacią, podobnie jak wszystkie substancje opalizujące tęczowo, zwłaszcza kryształy kwarcu i macica perłowa. W mitycznym Czasie Snu T. W. w postaci olbrzymiego węża wędrował przez Australię, kształtując góry, wzgórza, doliny, a zwłaszcza koryta rzek. W miejscach jego postoju pozostały zbiorniki wodne wypełnione zarodkami dusz ludzi i zwierząt – sakralne centra totemiczne. Pozostaje po nim widzialny odcisk – rysunki naskalne przedstawiające T. W., np. na skale w Jakuita (pustynia Tanami). Odnawianie i dotykanie tych wizerunków w czasie ceremonii, recytowanie przy tym mitu o T. W., skłania go do spuszczenia deszczu i płodności na świat. T. W. razem z Kosmiczną Matką Kunapipi na Ziemi Arnhema lub duchami przodków wondżinami na obszarze Kimberley rządzi płodnością kosmiczną, dzięki niemu możliwa jest pierwsza menstruacja dziewcząt. Jako heros kulturowy T. W. wprowadzał przede wszystkim rytuały inicjacji młodzieży i odtąd czuwa nad ich wykonaniem. On też jest psychopomposem ponownie wchłaniającym do swego ciała duszę zmarłego. Motyw T. W. jest uniwersalnym kompleksem mitycznym. Jego ślady występują w Afryce (np. T. W. – Aido-Hwedo Fonów z Beninu), u Indian Ameryki Pd., w Azji Pd.-Wsch. (Munda), a nawet w Indiach. Zob. Kunmanggur.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn