SETLANS

Etruski bóg ognia czczony szczególnie w Peruzji. Wnioskując z jego wizerunków na gemmach i monetach, był także patronem sztuki kowalskiej i – być może – w ogóle opiekunem rzemieślników. Czczono go też w Tarąuinii i Populonii. Odpowiednik greckiego Hefajstosa i rzymskiego Wulkana. SEWEN (ewenk. se’eń) – u Ewenków (Syberia) szamańskie duchy pomocnicze, zwykle zoomorficzne. Głównym s. był chargi, duch opiekuńczy szamana. Do s. należały też kosmogoniczne zwierzęta: Mangi, łoś Kalir, wąż Diabdiar oraz duchy przodków. Najmądrzejszym s. była gęś, która wyławiała z żołądków pacjentów duchy choroby. Nur (ukeng) leciał przed łodzią szamana, wskazując mu drogę. Spożywanie mięsa zwierząt s. było zakazane szamanowi, gdyż mógłby tym obrazić swych pomocników. SFINKS – Harmachis. SHANGDI (chiń. „Najwyższy Przodek”) – w wierzeniach chińskich pierwotnie prawdopodobnie związany z kultami płodności. Jest personifikacją Tian (Nieba). Za dynastii Zhou centralne w wierzeniach miejsce S. zajmuje właśnie Tian. S. związany jest z kultem przodków, na jego dwór trafia po śmierci dusza, jeśli ofiary zostały dopełnione zgodnie z rytuałem pogrzebowym; wtedy taka dusza może stać się dobroczynnym bóstwem dla członków następnych pokoleń danej rodziny. Przywołana wróżbami dusza przodka może służyć radą, a nawet potężną magiczną pomocą, odwracając od rodziny niepomyślny bieg wydarzeń. S. nie ma specyficznych dla siebie przedstawień.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

SET – 1.

Egipski bóg burzy, walki, niepokoju, pustyń i obcych krajów, narodzony, wg mitów, w mieście Ombos. W mitach ozyriańskich występuje jako brat i zabójca – Ozyrysa i przywłasz- czyciel jego tronu oraz prześladowca i gwałciciel Horusa. W interpretacji teologicznej walka S. z Horusem przybierała cechy zasadniczego zmagania się przeciwieństw bytowych: chaosu z porządkiem, śmierci z życiem, pustyni z ziemią uprawną, obcych ze swoimi i zła z dobrem. W walce S. posługuje się brutalną siłą ulegając często intelektowi przeciwników ( Harsiese) lub własnym namiętnościom (1 Izyda). Walka z Horusem miała przebieg brutalny, np.: S. wyłupił Horusowi oczy, co interpretowano jako zaćmienia Słońca lub Księżyca (1 Harmerty), Horus zaś wykastrował swego przeciwnika. Walka ta trwała 80 lat i nie mogła się rozstrzygnąć, gdyż Ra sprzyjał potajemnie S. z uwagi na jego dawne zasługi w walce z Apopem. W pewnych okresach (koniec Epoki Wczesnej, II Okres Przejściowy, XIX dynastia) S. uważany był za obrońcę królestwa i oddawano mu cześć równą wielkim bogom, a za panowania Hyksosów identyfikowano go z syryjskim Baalem i uważano za bóstwo państwowe. Sławnymi ośrodkami kultu S. stały się w tych czasach miasta wschodniej Delty: Awaris (stolica Hyksosów) i Pi-Ramzes (stolica Rammes- sydów). Wyobrażeniem S. było tajemnicze zwierzę mające cechy osła, antylopy, świni i hipopotama. 3 pierwsze uważano za przeklęte, a ich mięso za obrzydliwe. Grecy utożsamiali S. z Tyfonem, a Syryjczycy z Baalem. 2. (hebr. Szet – „Zastępczy”) – postać biblijna, trzeci syn Adama i – Ewy, urodzony po śmierci Abla.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

SELKIS

Egipska bogini-skorpion, posiadająca moc uzdrawiania i ożywiania umarłych. SELVANUS (od starocelt. selva – „dostatek, bogactwo i posiadanie”) – w mit. galijskiej strażnik lasów i patron rolnictwa. Jego kult rozpowszechniony był w Galii Narbońskiej, Belgii i Luksemburgu. SEMELE (gr. Semele) – w mit. greckiej córka Kadmosa i Harmonii. Była kochanką Zeusa i matką Dionizosa. Za radą zazdrosnej – Hery poprosiła Zeusa, aby objawił się jej w całej potędze. Zeus ukazał się w ogniu piorunów i S. spłonęła. Ponieważ była brzemienna, Zeus wyrwał z płomieni małego Dionizosa i zaszył sobie w biodro. Po trzech miesiącach Dionizos narodził się, potem przywrócił matkę do życia oraz spowodował wyniesienie jej na Olimp, gdzie przyjęła imię Tyone. Imię S. jest pochodzenia frygijskiego i oznacza tyle co „Ziemia”. Prawdopodobnie była to frygijsko-tracka bogini ziemi przyjęta z czasem do panteonu greckiego.
SEROSZ, Srosz (aw. Sraosza – „Posłuszeństwo”) – w mit. perskiej pan i strażnik modlitwy, anioł-zwiastun, jeden z sędziów osądzających dusze po śmierci, namiestnik Ahura Mazdy na ziemi. Jego zwierzęciem totemicznym jest kogut. SESZAT (eg. Ss3t – „Tajemnica”) – egipska bogini, uważana za panią pisma, tajemnicy, rachunków i obliczeń oraz kronikarkę ludzi i królów. Uważano ją za siostrę lub córkę Thota i czczono wraz z nim w Hermopolis (Sznumu).

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

SEFIROT

W średniowiecznej żydowskiej kabalistyce byty pośrednie między Bogiem a światem stworzonym, na wzór gnostyckich i neoplatońskich eonów. Wyliczano zwykle 10 s., odzwierciedlających różne aspekty objawiającego się Boga i tajemnicę jego wewnętrznego życia: 1. Keter ‘Eljón – „Najwyższa Korona” Boga, jako początek wszystkiego; Hokmah – „Mądrość”, przez którą rozumiano wieczną ideę Boga;
Binah – „Rozum”; 4. Hesed – „Miłość, Miłosierdzie”; 5. Geburah „Potęga – Moc”, albo Din – „Sąd” Boga surowo karzącego; 6. Tiferet – „Piękno”, albo Rahamim – „Współczucie”; 7. Nesah „Wieczność”, czyli wieczne trwanie Boga; 8. Hód – „Majestat”; 9. Jesód – „Fundament”, czyli podstawa wszystkich sił, które w Bogu działają; 10. Malkut – „Królestwo” Boga, albo Keneset Jiśra’el „Zgromadzenie Izraela”, czyli mistyczny pierwowzór ludu wybranego, zwane również Szekindh – „Mieszkanie” Boga pośród swego ludu. S. 1-9 były podzielone na 3 triady. O s. mówią Sefer Jesirah „Księga Stworzenia”, podstawowe dzieło mistyki żydowskiej, datowane na w. III/IY albo na koniec VIII w. n.e. – oraz księga Zohar (Blask), której autorem był Mojżesz z Leonu (zm. 1305 r.). SELENE (gr. Selene) – w rei. greckiej córka tytana Hyperiona i – Tei, siostra Heliosa i Eos. Była boginią Księżyca. Często utożsamiano ją z Artemidą i Hekate. Jej kochankiem był bóg Pan oraz piękny pasterz Endymion, któremu urodziła 50 córek. Przedstawiano ją jako młodą i piękną kobietę poruszającą się po niebie na srebrnym rydwanie zaprzężonym w 2 białe konie.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn