SARKANY

Główny bohater negatywny węgierskich opowieści mitologicznych. Wcielenie zła, tyranii, ciemności, nocy, gwałtownych zjawisk atmosferycznych. S. łączy w sobie cechy smoków zach. i wsch. mitologii. Podobnie jak w Europie, jest najczęściej jaszczurem (bestią siedmiogłową) i ma skłonności do porywania królewien. Podobnie do irańskiego – Adżi Dahaki, jest symbolem śmierci w przyrodzie. I tak jak w Chinach, jest władcą chmur, deszczów, burz i piorunów. Jego plastyczność i łatwe zmienianie postaci (wielki jaszczur, wąż, olbrzym, chmura, olbrzymi drapieżny ptak, mgła) jest również dalekowschodnia. Oryginalną ugrofińską cechą smoka jest jego panowanie nad górami i kojarzenie skał i nierówności terenu ze złem. Smok jest też wielkim czarnym magiem. Jego sprzymierzeńcami są dwie demoniczne postacie żeńskie: Jędza Wichrów (-+ Szelboszorka) i Jędza Grot, oraz całe zastępy diabłów. Węgrzy widzą w nim także symbol wszystkich realnych wrogów, a także wewnętrznych wad i błędów, z którymi należy nieustannie i nieustępliwie walczyć. Występuje też pod innymi imionami: Szórny („Potwór”), Kigyó („Wąż”), Órias („Olbrzym”), Villamur („Władca Piorunów”), Hegyekur („Władca Gór”).

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

SARAMAMA

w mit. inkaskiej bogini kukurydzy, jedno z wąsko wyspecjalizowanych bóstw roślinnych (por. Cocamama). SARAPIS (eg. Ozyrys-Apis) – synkretyczne bóstwo Egipcjan i Greków, łączące w sobie cechy: Ozyrysa, – Ra , – Zeusa, Heliosa, Asklepiosa i Plutona, wprowadzone przez Ptolemeuszy w okresie hellenistycznym. Główny kult w Aleksandrii i Memfis. SARASWATI (sanskr. Sarasvati) – piękna indyjska bogini nauki, sztuki i filozofii, żona Brahmy. Jest szczególnie związana z pismem oraz mową, którą rozumie się w Indiach zarówno jako zwykły środek komunikacji, jak też „słowa kreacji”: Logos. W okresie wedyjskim S. była bóstwem rzeki o tym imieniu, opiekunką ludzi i ich dobytku. SARGON I WIELKI (akad. szarru – „król”, ken – „prawowity”) twórca państwa semickiego ze stolicą w Agade, jednoczącego całą Mezopotamię, założyciel dynastii staroakadyjskiej (ok. 2340-2220 r. p.n.e.). Przybrał tytuł „król czterech stron świata” dla odróżnienia się od sumeryjskich królów miast-państw. Przypisywał sobie godność boską, stawiając przed swym imieniem ideogram dingir (sumer., akad. ił. – „bóg”). Wg legendy, matką S. była kapłanka, która po kryjomu musiała go umieścić w trzcinowym koszyku i puścić na rzekę Eufrat. Wyłowił go ogrodnik imieniem Akki. S. stał się ulubieńcem bogini Isztar, która wyniosła go na tron. Legenda ta uzasadnia objęcie władzy przez nową dynastię drogą uzurpacji.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

SANDZU

w mit. Kafirów patronka spichlerzy z pszenicą i naczyń z topionym masłem. Opiekunka dziewcząt i chłopców. Przedstawiano ją w postaci kozy lub kobiety z obnażonymi piersiami. Poświęcano jej chleb, masło i krwawe ofiary z kóz, których krwią skrapiano jej posąg. Ku jej czci tańczono przy wtórze fletów i bębna. SANSIN – w mit. koreańskiej bóstwo gór przedstawiane zwykle w postaci starca, któremu towarzyszy tygrys będący jego wysłannikiem lub wcieleniem. Podlega mu wszystko, co znajduje się na powierzchni gór, w ich pobliżu lub wnętrzu. Modlą się do niego zwłaszcza kobiety pragnące urodzić syna. Zob. też – Samsong i Horangi. SANTA – w mit. luwijskiej bóstwo zapisywane ideogramem babilońskiego – Marduka. Najprawdopodobniej w swoich funkcjach bliski był bogowi-burzy. Pod imieniem Sandas lub Sandon utożsamiano go z Heraklesem. SAOSZJANT (aw. „Ten, Który Przyniesie Dobrodziejstwo”) w mit. perskiej przyszły zbawiciel ludzkości. Towarzyszy mu boska moc chwarena. S. ma być trzech. Pierwszy, Uchszjat-ereta („Umacniający Sprawiedliwość”), miał pojawić się w 1000 lat po śmierci Zaratusztry, drugi, Uchszjane-mah, pojawił się 1000 lat później. Ostatni, Astwat-ereta, zostanie zrodzony pod koniec czasu z dziewicy, która wykąpie się w mitycznym jeziorze Kasaoja. W jego głębinach w sposób cudowny przechowywane jest nasienie Zaratusztry. Astwat- -ereta rozpocznie Fraszo-kereti – czyli dzieło Odkupienia i Zmartwychwstania poprzedzone Sądem Ostatecznym.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

SACHMET

Egipska bogini sprawiedliwej kary, czczona w Memfis jako żona – Ptaha i matka Nefertuma. Przedstawiano ją jako kobietę z głową lwicy uwieńczoną tarczą słoneczną. Nazywano ją „Okiem Słonecznym” lub „Odwetem” i utożsamiano często z – Hathor, – Tefnut i Bastet, z którymi dzieliła mity: o ucieczce Oka Słonecznego i o wygubieniu ludzkości. SADWES (śr.pers. Satwes – „Władca Wodnych Zbiorników”)
w mit. perskiej gwiazda lub konstelacja (najprawdopodobniej Skorpiona lub Antaresa w Skorpionie), obracająca się wokół mitycznego, sięgającego nieba szczytu Hugar, na który spływają wody Aredvi Sury Anahity. W kosmogonicznym irańskim micie walczy u boku Tisztriji z demonem suszy i nieurodzaju Apaoszą. Tisztrija unosi wody do góry, a S. roznosi je po siedmiu kcirszwarach – regionach ziemi.
SAMSONG (kor. „Trzy Bóstwa”) – w mit. koreańskiej boska triada: Sansin, Toksong, Chilsong, mająca na terenie wielu buddyjskich świątyń w Korei osobne sanktuaria. SANCUS – stare bóstwo italskie, czczone głównie przez Sabinów, Umbrów, Wolsków i być może Etrusków. Był strażnikiem przysiąg, a u Sabinów najwyższym bogiem nieba i ich prarodzicem. W połowie V w. p.n.e. jego kult został przejęty przez Rzymian i połączony z kultem boga o imieniu Dius Fidius. W IV w. p.n.e. dodano mu tytuł Semo. Odtąd był czczony jako Semo Sancus Dius Fidius. W Rzymie zachował swoją dawną funkcję strażnika przysiąg. W połowie IV w. p.n.e. miał świątynię na Kwirynale. Inna jego świątynia znajdowała się w Welitrach (na pd.-wsch. od Rzymu). Poza tym czczony był na wzgórzach zamieszkanych dawniej przez Sabinów.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn