UBELLURI
Hurycki odpowiednik greckiego Atlasa. W teogonii hurycko-hetyckiej gigant wyłaniający się do połowy z morza dźwigający, na swych barkach niebo i ziemię. Na jego ramieniu umieszczony został Ullikummi. UBOZĘTA (słow. ubożę – „dawca bogactw” lub „ubogi”) – zachod- niosłowiańskie duchy domowe, opiekujące się gospodarstwem, odpowiadające wschodniosłowiańskim domowym. Zostawia się im resztki obiadu w Wielki Czwartek, przychodzą nocą, by zjeść kaszę z misek. Prawdopodobnie u. pochodzą od duchów zmarłych przodków (- dziady). W późniejszej demonologii utożsamiane ze skrzatami ( krasnoludki). UBUSUNAGAMI, ubusuna-no kami – shintoistyczne bóstwa opiekuńcze danego miejsca urodzenia („bóstwa lokalne”). W Japonii istnieje zwyczaj zabierania niemowląt do świątyni danego bóstwa opiekuńczego, w wierze, iż bóstwo to zapewni dziecku opiekę przez całe życie. Japończycy, którzy przeprowadzili się, powracają jednak w miejsca rodzinne na czas świąt, aby regularnie uczestniczyć w festiwalach lokalnych, urządzanych na cześć u. UJIGAMI – shintoistyczne bóstwa związane z kultem przodków, bóstwa opiekuńcze danego klanu lub rodu („bóstwa- rodowe”). Od średniowiecza u. uważane były również za bóstwa opiekuńcze danej prowincji, wioski lub miasta. Osoby urodzone i mieszkające w miejscu, któremu patronuje bóstwo (np. członkowie klanu), zwane są ujiko.
TYRRENOS
Heros italski, eponim Tyrrenów, czyli Etrusków (stąd Morze Tyrreńskie). Pochodził z Lydii w Azji Mniejszej. Po zdobyciu Troi przez Greków lub podczas klęski głodu, wraz ze swym bratem -+ Tarchomem, wyruszył na poszukiwanie nowej ojczyzny. Osiedlił się w środkowej Italii i dał początek ludowi Tyrrenów. TYTANI (gr. titanes) – w rei. greckiej synowie Uranosa i Gai. Było ich sześciu braci: Okeanos, Kojos, Hyperion, Krios, – Japetos Kronos. Mieli 6 sióstr (tytanid: – Teję, – Reę, -+ Temidę, Mnemozynę, Fojbe i Tethys), które poślubili i które urodziły wielką liczbę rozmaitych bóstw. Najmłodszym z tytanów był Kronos, który pokonał Uranosa i zajął jego miejsce na boskim tronie. Przeciw niemu popierającym go tytanom wystąpił z kolei jego najmłodszy syn, Zeus. Walka ta (tytanomachia) zakończyła się zwycięstwem Zeusa strąceniem tytanów do Tartaru. TZITZIMIME – w rei. azteckiej demony przebywające w najniższym niebie. Wierzono, że gdy nadejdzie koniec świata spowodowany wielkim trzęsjeniem ziemi, będą pożerać ludzi. Na razie straszyły tylko, obniżając czasem swój lot. Niekiedy uważano je za boginie krążące z piorunami i błyskawicami wokół – Huitzilopochtliego, stąd przypuszcza się, że były uosobieniem „spadających gwiazd”. Wg jednej wersji mitu o odkryciu pulque, napoju z agawy, t. przebywały w niebie wraz z Mayahuel, która później zamieniła się w maguey, agawę. Przedstawiano je w postaci szkieletów z ozdobami z ludzkich serc na pozbawionych ciała szyjach i nagich czaszkach.
TURAN
Ważne bóstwo etruskie. Była boginią miłości, płodnościowych sił przyrody i szafarką wszelkiej pomyślności. Opiekowała się władzą królewską. Na rysunkach zdobiących zwierciadła przedstawiano ją w scenach mitologicznych związanych z – Afrodytą. Najwcześniejsza dedykacja wotywna dla T. w greckiej świątyni etruskiego portu Gravisca pochodzi z IV-III w. p.n.e. Być może, T. nie jest imieniem bogini, lecz jej epitetem, a imię znali tylko wtajemniczeni. Przedstawiano ją ze skrzydłami, gołębiem w ręce i w towarzystwie panter. Jej atrybutami były gołąb i łabędź. T. utożsamiano z grecką Afrodytą i rzymską Wenus. TURMS – bóg etruski najprawdopodobniej związany z mocami podziemnymi. Być może, jego drugie imię brzmi Hermu, gdyż funkcje, atrybuty i wygląd T. są takie same jak Hermesa. Posiadał specjalne kolegium kapłańskie, zajmujące się jego kultem jako przewodnika dusz. Był też opiekunem handlu. Czczono go w Arretium.
TURSAS, Turso – w mit. fińskiej olbrzym, potwór morski, przywoływany w zaklęciach przeciwko zastrzałom. TURUL – mityczny praojciec narodu węgierskiego – święty ptak totemowy lub postać najwyższego Boga ( Isten). Ma cechy orła kruka. Jest mistycznym ojcem Attyli i Almosa. TWASZTWAR (sanskr. Tvastri) – indyjski demiurg, sławiony w Wedach boski rzemieślnik, odpowiednik Hefajstosa, w Puranach identyfikowany nieraz z Pradżapatim i Wiśwakarmanem. Jest tym, który nadał formę światu, a także dawcą długiego życia, powodzenia i bogactwa.
TUNDERKIRALYNÓ
Centralna postać mit. węgierskiej odziedziczona po najstarszej warstwie paleoazjatyc- kiej. Pierwotnie bogini światła i życia, mocy życiowej promieni słonecznych i późnopaleolityczna Pani Zwierząt ( Potnia Theron). W opowieściach o drzewie sięgającym nieba T. jest królową rajskiego kraju nimf – tunderek. Zakochuje się w ziemskim śmiałku ( Janczi), którego poślubia. Przez niefrasobliwość męża dostaje się w moc swego śmiertelnego wroga – władcy gór, burz i zimy Sarkany. Po ciężkiej walce i wielu próbach zostaje wyzwolona przez męża, co powoduje odrodzenie życia na ziemi. T. jest nieufna w stosunku do ludzi i nie lubi śmiałków, którzy wdzierają się nieproszeni do jej krainy. W postaci T. odnajdujemy wiele wątków euroazjatyckich: kradzież świateł niebiańskich, porwanie bogini wegetacji itp. T. przypomina zarówno japońską Amaterasu, jak i chińską Wielką Władczynię Zachodu ( Si Wang Mu). Królowa Nimf ma także wiele innych odpowiedników azjatyckich i europejskich. Szczególnie dużo odmian tej postaci występuje u Finów. W mit. węgierskiej występuje także pod innymi imionami: Tunde („Marzenie”, „Pragnienie”), Tunderhelgy („Władczyni Nimf”), Tunderassony („Pani Nimf”), Tunderfeny („Światło Nimf”).







